Jednocześnie przedsiębiorcy wchodzą w nową rzeczywistość regulacyjną. AI Act rozpoczyna kilkuletni proces wdrażania zasad odpowiedzialnego korzystania z AI w Unii Europejskiej. Regulacja ta zaczyna zazębiać się z przepisami RODO oraz ze standardami dostępności cyfrowej opisanymi w WCAG.

To moment, w którym technologia przestaje być wyłącznie przewagą konkurencyjną, a staje się także obszarem odpowiedzialności zarządczej.

Harmonogram, który wymaga strategicznego myślenia

AI Act wszedł w życie w 2024 roku, jednak jego stosowanie zostało rozłożone w czasie. W 2025 roku zaczynają obowiązywać pierwsze przepisy, w tym zakazy najbardziej ryzykownych zastosowań. Rok 2026 przyniesie zasadniczą część obowiązków, szczególnie wobec systemów wysokiego ryzyka. Pełne wdrożenie potrwa do 2027 roku.

„Wielu przedsiębiorców myśli, że skoro pełne stosowanie przepisów nastąpi dopiero w 2027 roku, mają jeszcze dużo czasu. W praktyce lata 2025–2026 to okres, w którym należy przeprowadzić audyt i uporządkować wykorzystanie AI w organizacji. Im później firma zacznie, tym większe ryzyko kosztownych korekt” – podkreśla Aleksander Pawzun, członek zarządu CalmFox.pl.

E-commerce pod szczególną obserwacją regulatorów

Sektor e-commerce należy do tych obszarów gospodarki, w których wykorzystanie sztucznej inteligencji jest najbardziej intensywne. Systemy rekomendacji produktów, personalizowane ceny, analiza zachowań użytkowników czy scoring płatności odroczonych to rozwiązania powszechne.

W zależności od sposobu ich użycia mogą one podlegać obowiązkom wynikającym z AI Act. Jednocześnie, jeżeli algorytmy analizują dane osobowe lub podejmują wobec klientów zautomatyzowane decyzje, zastosowanie znajdują przepisy RODO.

„Personalizacja sama w sobie nie jest problemem. Problem zaczyna się wtedy, gdy przedsiębiorca nie potrafi wyjaśnić, w jaki sposób działa jego system i jaki wpływ ma na klienta. Transparentność będzie jednym z kluczowych wymogów najbliższych lat” – mówi Aleksaner Pawzun.

Dostępność cyfrowa jako element strategii, nie tylko obowiązku

W dyskusji o AI rzadziej mówi się o dostępności, jednak w praktyce ma ona coraz większe znaczenie. Jeżeli chatbot lub inny system oparty na sztucznej inteligencji staje się głównym kanałem komunikacji z firmą, musi być zgodny ze standardami WCAG.

Brak dostępności może oznaczać nie tylko wykluczenie części użytkowników, lecz także ryzyko prawne i reputacyjne.

„Dostępność nie jest już dodatkiem do projektu strony. W modelu opartym na AI staje się elementem odpowiedzialnego projektowania. Firmy, które uwzględnią ją na etapie planowania, unikną późniejszych kosztownych zmian” – zauważa Łukasz Jurys, CTO i członek zarządu w CalmFox.pl

Trzy obszary, które wymagają integracji

W praktyce przedsiębiorcy muszą dziś zarządzać trzema powiązanymi warstwami regulacyjnymi.

• Pierwsza dotyczy klasyfikacji i oceny ryzyka systemu w świetle AI Act.
• Druga obejmuje przetwarzanie danych osobowych zgodnie z RODO.
• Trzecia odnosi się do dostępności usług cyfrowych zgodnie z WCAG.

Brak spójnej strategii w tych obszarach może prowadzić do sytuacji, w której rozwiązanie skuteczne sprzedażowo okazuje się problematyczne prawnie.

Regulacja jako element przewagi konkurencyjnej

Nowe przepisy nie oznaczają końca innowacji. Oznaczają zmianę podejścia. Firmy, które wykorzystają lata 2025–2027 na uporządkowanie obszaru AI, mogą wzmocnić swoją wiarygodność i budować przewagę opartą na zaufaniu.

„Regulacje nie są zagrożeniem dla biznesu. Są testem dojrzałości organizacji. Te firmy, które już dziś potraktują AI jako element strategii compliance, a nie wyłącznie narzędzie marketingowe, będą w znacznie lepszej pozycji konkurencyjnej” – podsumowuje A. Pawzun.

W nadchodzących latach pytanie nie będzie dotyczyło tego, czy przedsiębiorstwo korzysta ze sztucznej inteligencji. Kluczowe stanie się to, czy potrafi robić to odpowiedzialnie, przejrzyście i w zgodzie z europejskimi standardami.